verifikimiifakteve.mksitemap
verifikimiifakteve.mksitemap

Shërbim për verifikim të fakteve në media

Projekt i USAID-it për forcimin e mediumeve në Maqedoni
USAID Logo

Recension: Hajdutë të maskuar e morën qarkullimin ditor nga nastroja “Sport Life”, në Gj. Petrov

on 29 - 08 - 2014       
Këtë postim mund ta lexoni edhe në: Maqedonisht

КАНАЛ-5-Телевизија1-0987-098-crop-resize

Kush shpejton – ai edhe gabon. Por, kush nuk i përmirëson gabimet nga shpejtimi, e dezinformon publikun. Ky “barazim” ndonjëherë çon në situata komike, kështu që titulli dhe nëntitulli thonë një gjë, e më poshtë në tekst ka informata të tjera. E bëhet fjalë për tekst me “gjithsej” dy fjali.

КАНАЛ 5   ТелевизијаLinku deri te artikulli origjinal: Hajdutë të maskuar e morën qarkullimin ditor nga nastroja “Sport Life”, në Gj. Petrov

Data dhe koha e publikimit: 26.08.2014

Data e recensionit: 27.08.2014

Recensues: Stojan Sinadinov

Me të vërtetë, cila është e vërteta në këtë tekst? Fillimisht, në titull dhe nëntitull në mënyrë kategorike thuhet se është vjedhur qarkullimi ditor i një bastoreje:

“De persona të maskuar dhe të armatosur nga i punësuari në bastoren sportive “Sport Life” në rr. Gjorçe Petrov e kanë marrë gjithë qarkullimin ditor.”

Teksti u referohet burimeve nga MPB-ja, me informata standarde për vendin dhe kohën e ngjarjes. Mirëpo, menjëherë vërehet se institucioni thekson se bëhet fjalë për denoncim për vjedhje, që nuk është njësoj me njohuritë operative:

“MPB-ja informon se më 25.08.2014 në orën 22:10 në Shkup në rr. “Gjorçe Petrov” është denoncuar se në bastoren sportive “Sport Life”, dy persona të maskuar dhe të armatosur me armë zjarri – pistoeletë, kanë kryer vjedhje ndaj të punësuarit М.М.(29) nga Shkupi, me ç’rast kanë marrë rreth 275.000 denarë nga qarkullimi ditor.”

Nuk është e qartë se a është ripërtrirë ky tekst, për shkak se askund nuk theksohet kjo, por që në fjalinë e dytë demantohet titulli dhe nëntitulli:

“Pas masave të ndërmarra dhe bisedës së zhvilluar me denoncuesin, është konstatuar se bëhet fjalë denoncim të rrejshëm. Pas dokumentimit të plotë të rastit do të ngritet padi përkatëse.”

Kështu, edhe gjatë marrjes së thjeshtë të lajmit nga buletini policor, teksti “ka arritur” krejtësisht ta shtrembërojë të vërtetën.

Në këtë gjë, gjithsesi, përparësi ka titulli tendencioz, i cili krijon huti te lexuesit.

Në stilin e njëjtë është edhe fotografia, e cila manipulon se është marrë nga kamerat eventuale të sigurisë në objektin ku ka ndodhur ngjarja. Nëse pas masave të ndërmarra hetimore është konstatuar se bëhet fjalë për denoncim të rrejshëm, prej ku atëherë fotografia me dy vjedhësit e maskuar?

Që në nenin e parë të Kodit të gazetarëve të SHGM-së thuhet:

“Gazetari duhet të publikojë informata të sakta, të provuara dhe nuk do të fshehë të dhëna esenciale dhe nuk do të falsifikojë dekumente.

Nëse informata nuk mund të vërtetohet, ose bëhet fjalë për supozim, përkatësisht spekulim, kjo duhet të thuhet dhe të publikohet.

Saktësia e informatës duhet të provohet sa më shumë të jetë e mundur.”

Në kohën e informatave “të shpejta” në internet, lexuesit edhe nuk ndalen te lajmi më tepër se sa që e lexojnë titullin dhe nëntitullin, eventualisht pjesën hyrëse të tekstit. Aq më pak kanë kohë – dhe dëshirë dhe durim – të analizojnë se a është e vërtetë fjalia e parë apo ajo e dyta, që e përbëjnë gjithë tekstin.

 


Ky recension është përgatitur nga kuadër të Projektit të USAID-it për përforcimin e mediumeve në Maqedoni – Komponenta Shërbimi për verifikimin e fakteve nga mediumet, që implementohet nga fondacioni Metamorfozis.. Ky recension është mundësuar me përkrahjen e Agjencisë amerikane për zhvillim ndërkombëtar (USAID). Përmbajtja e analizës është përgjegjësi e autorit dhe nuk i paraqet qëndrimet e fondacionit Metamorfozis, USAID-it ose të qeverisë së SHBA-ve. Për më tepër informata për punën e USAID-it në Maqedoni, ju lutemi vizitoni ueb-faqen e USAID-it: (http://macedonia.usaid.gov) dhe faqen e USAID-it në Facebook: (www.facebook.com/USAIDMacedonia).

INFOGRAFIKU

infoVistinitostVËRTETËSIA

ka fakte

deklarata të sakta

deklarata të vërteta

infoVistinitostBURIMET E INFORMATAVE

ka burime të evidentuara

zyrtare

relevante

1 burim

një palë

infoVistinitostPËRMABJTËSIA

gjithëpërfshirës

nuk ka informata të fshehura

infoVistinitostANSHMËRIA

plotësisht e paraqet të vërtetën

ka shtrembërim të së vërtetës (spin)

informata të rrejshme

është i balancuar

infoVistinitostKOMENTIMI

nuk ka elemente të komentimit

të ndara nga faktet

infoVistinitostPLAGJIATURA

kopje të plotë

është theksuar burimi pa link

infoVistinitostKUALITETI I TITULLIT

dezinformon

jokreativ

senzacionalist

joadekuat

tendencioz

infoVistinitostFOTOGRAFIA

ka

joadekuate

manipulon

nuk është theksuar autori (burimi)

infoVistinitostGJUHA E URREJTJES

nuk ka shprehje të urrejtjes

nuk ka shprehje të urrejtjes

nuk nxit dhunë

nuk diskriminon

infoVistinitostI PËRSHTATUR PËR UEB

i lexueshëm

elemente jokualitative multimediale

nuk ka linke kontekstuale

pjesërisht i rregulluar në aspekt stilistik

i palidhur me tag-e

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *