verifikimiifakteve.mksitemap
verifikimiifakteve.mksitemap

Recension: Samsung-u i pagoi 1 miliardë dollarë Apple-it me 30 kamionë monedha prej 5 centësh

on 25 - 11 - 2013       
Овој напис го има и на: Maqedonisht

Самсунг му исплати 1 милијарда долари-crop-rsize

“Sot në mëngjes mbi 30 kamionë të ngarkuar me monedha prej 5 centësh kanë arritur para zyrave të kompanisë Apple në Kaliforni. Sigurimi i firmës është përpjekur t’i bindë të shkojnë, por disa minuta më vonë drejtori i kompanisë Apple, Tim Kuk ka pranuar një thirrje telefonike nga Samsung-u, me ç’rast i është sqaruar se kompani nga Koreja Jugora ka vendosur në këtë mënyrë ta paguajë borxhin pas kontestit gjyqësore me Apple-in.”

Kështu fillon tregimi satirik që publikut i ofrohet si lajm i vërtetë, Në fakt, kjo informatë satirike është publikuar në shumë ueb-faqe botërore me profil dhe përmbajtje të këtillë që në gusht të vitit të kaluar. Në tekstin që e recensojmë, nuk ka asnjë distancim se bëhet fjalë për tallje dhe askund nuk është theksuar se bëhet fjalë për lajm që është marrë nga një ueb-faqe për “humor dhe satirë”. Ashtu siç është plasuar “lajmi” me titull “Samsung-u i pagoi 1 miliardë dollarë Apple-it me 30 kamionë monedha prej 5 centësh”, shkakton huti te lexuesit se para selisë së kompanisë Apple në Kupertino të Kalifornisë ka ndodhur një “ngjarje” e tillë. Disa nga komentet nën tekstin e publikuar e dëshmojnë mu këtë. Por, disa e kanë “gëlltitur” këtë fabrikat dhe ka vërejtje të tipit: “kanë rrëshqitur”, “dezinformojnë”,  “nuk dijnë as të kopjojnë”…

Самсунг му исплати 1 милијарда долариLinku deri te artikulli origjinal: Самсунг му исплати 1 милијарда долари на Apple во 30 камиони монети од 5 центи

Data dhe koha e publikimit: 20.11.2013, 23:06

Data e recensionit: 23.11.2013

Recensuese: Оlivera Vojnovska

Vërtetësia: БNuk ka kuptim të verifikohet vërtetësia e një lajmi të këtillë të vjetër dhe të kopjuar. Në të është plasuar një gënjeshtër që paraqet shkelje serioze të rregullave gazetareske.

Burimet e informatave: Në tekst nuk është theksuar asnjë burim i informatave, dhe ai është plasur pa pikë profesionalizmi.

Përmbajtësia: Bëhet fjalë për tekst që është krejtësisht i kopjuar, kështu që këtu as që mund të flitet për ndonjë përmbajtësi.

Origjinaliteti/Plagjiatura: Nuk ka dyshim se materiali është i kopjuar, por nuk mund të thuhet me siguri se prej ku është marrë, Në fakt, informata origjinale është publikuar para më shumë se një viti në një ueb-faqe meksikane për lajme qersharake dhe të trilluara. Së shpjeti u plasuan edhe repordukime të këtij lajmi në media të tjera të huaja me përmbajtje satirike. Pothuajse material identik me titull “Samsung-u ia pagoi dënimin prej 1 miliardë dollarësh Apple-it, por në monedha!“ është publikuar dy ditë më parë – më 18 nëntor, në një ueb-faqe tjetër maqedonase. Vetëm se, po atë ditë në këtë medie është dhënë edhe informata: “Megjithatë Samsung nuk ka provuar ta paguajë dënimin në monedha”, ku sqarohet se bëhet fjalë për lajm të rrjeshëm.

Kualiteti i titullit: Titulli është shkruar në mënyrë senzacionaliste, dhe në të gjendet informata e rrejshme që është plasura në tekst.

Fotografia: Artikulli është ilustruar me fotografi që është shkarkuar nga interneti, ku është paraqitur një pamje se si derdhet një sasi e madhe monedh në një kontejner. Ajo duhet ta rrumbullakësojë rolin manipulativ të “lajmit”.

Përfundimi: Portali u ka ofruar lexuesve një informatë bajate satirike që është publikuar që moti në mediat e huaja, duke vlerësuar se në këtë moment ajo do të paraqesë një lajm interesant për publikun vendor. Është e qartë se “lajmi” i paketuar në këtë mënyrë ka për qëllim ta orientojë lexuesi në përfundim të gabuar. Me veprimin e këtillë, pikë së pari demonstrohet mungesë e përgjegjësisë ndaj publikut. Kjo assesi nuk mund të arsyetohet me trajtimin e lehtë të temave në rubrikën “Argëtim”, ku është publikuar “lajmi”.

Respektimi i parimeve kryesore profesionale dhe etike është standard në gazetari, pavarësisht se a bëhet fjalë për përgatitje dhe plasim i ndonjë teme politike, ekonomike apo ndonjë teme më të lehtë.


Ky recension është përgatitur nga kuadër të Projektit të USAID-it për përforcimin e mediumeve në Maqedoni – Komponenta Shërbimi për verifikimin e fakteve nga mediumet, që implementohet nga fondacioni Metamorfozis.. Ky recension është mundësuar me përkrahjen e Agjencisë amerikane për zhvillim ndërkombëtar (USAID). Përmbajtja e analizës është përgjegjësi e autorit dhe nuk i paraqet qëndrimet e fondacionit Metamorfozis, USAID-it ose të qeverisë së SHBA-ve. Për më tepër informata për punën e USAID-it në Maqedoni, ju lutemi vizitoni ueb-faqen e USAID-it: (http://macedonia.usaid.gov) dhe faqen e USAID-it në Facebook: (www.facebook.com/USAIDMacedonia).

INFOGRAPHIC

infoVistinitostTRUTHFULNESS

nuk ka fakte

deklratata jo të sakta

deklarata jo të vërteta

infoVistinitostSOURCES OF INFORMATION

nuk ka burime të evidentuara

anonime

jorelevante

nuk mund të përcaktohet

Nuk mund të përcaktohet

infoVistinitostEXTENSIVENESS

jogjithëpërfshirës

ndoshta ka informata të fshehura

infoVistinitostBIAS

Krejtësisht i pavërtetë

informata të rrejshme

nuk aplikohet

infoVistinitostCOMMENTING

nuk ka elemente të komentimit

infoVistinitostPLAGIARISM

kopje të plotë

është theksuar autori, nuk është theksuar burimi

infoVistinitostTITLE QUALITY

dezinformon

senzacionalist

joadekuat

tendencioz

infoVistinitostPHOTOGRAPH

ka

adekuate

manipulon

nuk është theksuar autori (burimi)

infoVistinitostHATE SPEECH

nuk ka shprehje të urrejtjes

nuk ka shprehje të urrejtjes

nuk nxit dhunë

nuk diskriminon

infoVistinitostEDITED FOR THE WEB

mesatarisht i lexueshëm

elemente solide multimediale

nuk ka linke kontekstuale

pjesërisht i rregulluar në aspekt stilistik

i palidhur me tag-e